ارزيابي داخلي مراكز آموزش عالي، تحولات برنامه ريزي آموزشي مراكز آموزش عالي، كميسيون جامع برنامه ريزي آموزش عالي، اهداف كميسيون، وظايف كميسيون، فعاليت هاي كميسيون ، فعاليت هاي كلان برنامه ريزي، فعاليتهاي اجرايي، كميسيون معين برنامه ريزي |
ارزيابي داخلي مراكز آموزش عالي
با توجه به اهداف و سياستهاي وزارت علوم ، تحقيقات و فنّاوري جهت ارتقاء كيفيت آموزش عالي و بهمنظور فراهم آوردن شرايط مشاركت هر چه بيشتر اعضاي هيات علمي در بهبود كيفيت آموزشي ، پژوهشي وعرضه خدمات تخصصي جهت توسعه كشور ، ارزيابي درونيگروههاي آموزشي كه از آن تحت عنوان (ا ر . د . گ) ياد مي گردد ، با همكاري سازمان سنجش آموزش كشور صورت مي گيرد . گفتني است چنانچه ا ر . د . گ در گروههاي آموزشي كليه دانشگاههاي كشور صورت گيرد، زمينه مناسبي جهت انجام ارزيابي بروني و اعتبارسنجي فراهم مي گردد .
تحولات برنامه ريزي آموزشي مراكز آموزش عالي
نظر به راهبردهاي برنامه سوم توسعه جمهوري اسلامي و ضرورت پيجويي راههاي تحقق سياست تمركز زدايي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري« آييننامه واگذاري اختيارات برنامهريزي درسي» در جهت ارتقاء آموزش عالي و نهادينه نمودن مشاركت دانشگاهها درسطح كلان مديريت آموزش عالي، طي سال 1379 به دانشگاه هاي سراسر كشور ابلاغ گرديد.پس از ابلاغ آيين نامه مذكور و طرح موضوع درشوراي آموزشي دانشگاه ها، مسووليت بررسي وتعيين راهكارهاي اجرايي آييننامه مذكور به دفتر برنامه ريزي آموزشي، نظارت و ارزيابي تفويض گرديد. بدين منظور بلافاصله دفتر برنامه ريزي با پيگيري مستمر و بهره گيري از نظرات تني چند از اعضاي هيات علمي دانشگاه ها در قالب تشكيل كميسيوني ويژه، به تدارك و تدوين « آيين نامه برنامه ريزي جامع آموزشي دانشگاه ها» مبادرت نمود، به گونهاي كـه كليه اختيارات واگذار شده به دانشگاه را پوشش دهد. آيين نامه مذكور پس از طي مراحل اوليه، نهايتاً در جلسه مورخ 11/4/80 شوراي دانشگاه به تصويب نهايي رسيد.گفتني است كه آيين نامه مذكور مشتمل بر تعيين وظايف و اهدافي جهت تحقق بهينه اختيارات واگذار گرديده در خصوص برنامه ريزي درسي به دانشگاههاي كشور مي بود. بر اين اساس دفتر برنامه ريزي به منظور نهادينه سازي برنامه ريزي درسي، پيشنهاد تاسيس «كميسيون برنامه ريزي جامع آموزشي دانشگاه ها » با هدف تحقق اهداف و وظايف مذكور در آيين نامه را ارائه نمود .
كميسيون جامع برنامه ريزي آموزش عالي
به منظور برنامه ريزي جهت توسعه علمي دانشگاه هاي سراسركشور از نظر كمي و كيفي، تدوين طرح جامـع آموزشـي در چهـارچوب سياستهاي حوزه آمـوزش عـالي در برنامـه ســوم توسعه جمهوري اسلامي ايران، نوآوري و بهره مندي بيشتر از پيشرفت دانش بشري و تببين آيين نامه واگذاري اختيارات برنامه ريزي درسي به دانشگاهها به استناد مواد قانوني 10 و 11 ، كميسيون برنامه ريزي جامع آموزشي دانشگاه تشكيل گرديد .
اهداف كميسيون
از جمله مهمترين اهداف كميسيون برنامه ريزي جامع آموزشي دانشگاه مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:1ـ نظام مند سازي فرايند برنامه ريزي درسي2ـ تقويت، تعميق و نهادينه نمودن برنامه ريزي درسي3ـ روزآمد نمودن برنامه هاي آموزشي4ـ ايجاد تناسب بيشتر ميان محتواي دروس آموزشي و نيازمنديهاي جامعه5ـ طراحي برنامه آموزشي جامع ويژه دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي
وظايف كميسيون
از جمله مهمترين وظايف كميسيون برنامه ريزي جامع آموزشي دانشگاه مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
- مسئله يابي، موضوع شناسي و تعيين راهبردهاي آموزشي كشور با توجه به برنامه سوم توسعه
- طراحي وتدوين برنامه 10 ساله جامع آموزشي دانشگاه
- ـ ارائه راهبردها و پيشنهادهاي تخصصي در حوزه برنامهريزي درسي
- ـ پيشنهاد راهكارهاي تخصصي به دفتر برنامه ريزي آموزشي جهت نظارت علمي بر طراحي و اجراي بهينه برنامه هاي آموزشي
- ـ بررسي پيشنهادات گروههاي آموزشي درخصوص نحوه پذيرش دانشجو و مواد امتحاني
- ـ تدوين اصول و روشهاي ساماندهي رشته ها، گرايشها و سرفصلهاي آموزشي
- ـ بررسي برنامه هاي آموزشي پيشنهادي دانشكده ها و اصلاح و پيشنهاد آن به مراجع ذيربط
- ـ بررسي وكارشناسي ضرورت يا عدم ضرورت ارائه، حذف يا ادغام رشته ها و گرايشات تحصيلي متناسب با توان علمي گروههاي آموزشي
- ـ تدارك دستورالعمل اجرايي آيين نامه واگذاري اختيارات برنامه ريزي درسي به دانشگاهها
نمودار تشكيلاتي كميسيون برنامهريزي جامع آموزشي دانشگاه
فعاليت هاي كميسيون
از جمله مهمترين فعاليت هاي كميسيون برنامه ريزي جامع آموزشي دانشگاه مي توان به موارد ذيل اشاره نمود :
فعاليت هاي كلان برنامه ريزي
- طراحي « طرح جامع آموزشي 10 ساله دانشگاهي»
- بررسي و تصويب « طرح جامع آموزشي 10ساله دانشگاهي»
- بررسي گزارشات مرحلهاي « طرح جامع آموزشي 10ساله دانشگاهي»
- بررسي خط مشي آتي كميسيون
- بررسي فرمتهاي6 گانه برنامهريزي آموزشي گروههاي آموزشي (اعم از تغيير دروس، تاسيس رشته ها، تدوين برنامه ها و سرفصلهاي جديد، ادغام رشته ها، حذف موقت و دائم رشته ها)
- تعيين امكانات گروههاي متقاضي راه اندازي رشته هاي جديد توسط هياتهاي بازديدكننده
- تصويب شيوه نامه هيات هاي بازديدكننده و گزارش بازديد
- بررسي راهكارهاي تسهيل كننده ساير وظايف كميسيون (براساس بند 3 ماده 2 آييننامه برنامهريزي جامع آموزشي دانشگاه)
- بررسي راهكارهاي مربوط به تعميم فرهنگ برنامه ريزي آموزشي 10ـ تدوين طرح برگزاري كارگاه ارتقاء كيفي روند برنامه ريزي درسي دانشگاه ها
فعاليتهاي اجرايي
كميسيون برنامه ريزي جامع آموزشي طي سالهاي 81- 1380 به تشكيل15 جلسه و بررسي و تصويب 48 موضوع كـه عمدتاً در خصـوص برنامه ريزي آموزشي گروههاي مختلف منجمله تغيير دروس آموزشي و تاسيس رشته ها مبادرت نموده است.گفتني است كه از اين تعداد تاكنون 40 مصوبه به طور كامل مراحل اجرايي خود را طي نموده و 8 مصوبه نيز در حال پيگيري است .
كميسيون معين برنامه ريزي
كميسيون معين با هدف طراحي و بررسي اوليه و مقدماتي جهت كارشناسي كيفي و اصولي فعاليت كميسيون جامع و پيگيريهاي لازم در محـل دفتر برنامـه ريـزي و بـا حضور مدير دفتر، مدير گروه تعليم و تربيت، معاون و كارشناسان دفتر تشكيل ميگردد.از اهم فعاليت هاي صورت گرفته كميسيون مذكور مي توان به تدارك و تدوين اوليه آيين نامه برنامهريزي جامع آموزشي دانشگاه، ارائه پيشنهاداتي جهت تحقق اختيارات واگذاري برنامه ريزي درسي به دانشگاهها جهت تسهيل و تسريع اين فرايند، تدارك آيين نامه داخلي كميسيون برنامه ريزي جامع، بررسي پيشنهادات دانشكدهها با حضور نمايندگان گروه آموزشي مربوطه،رسيدگي به امور مربوط به دبيرخانه كميسيون برنامهريزي جامع، برگزاري نشست مشترك با روساي كميته هاي تخصصي، هماهنگي جلسات كارشناسي و هياتهاي بازديدكننده و تدارك و تدوين فرمهاي6 گانه برنامه ريزي آموزشي به شرح ذيل اشاره نمود:1ـ فرم درخواست تغيير برنامه هاي آموزشي (ويژه تغييرات كمتر از 6 واحد درسي)2ـ فرم درخواست تغيير يا تدوين برنامه ها و سرفصل رشته هايتحصيلي3ـ فرم درخواست راه اندازي رشته يا گرايش تحصيلي جديد4ـ فرم درخواست حذف يا جايگزيني رشته هاي تحصيلي5ـ فرم درخواست حذف موقت رشته هاي تحصيلي6ـ فرم درخواست ادغام گرايشات يا رشتههاي تحصيلي